woensdag 23 december 2015

Bakske vol met stro

Ze stond al lang op mijn sinterklaaslijst: Elu MOF96. Maar de Sint vond dat ik dat speeltje niet zo echt nodig had. Tot iemand mij vroeg of ik een eenvoudige trap voor de zolder kon maken, for a handful of dollars, onder de tafel.
Ik kon dat natuurlijk proberen. Het ergste scenario ware: hij moet zijn trap ergens anders zoeken en ik beschikte over eerste kwaliteit, duur, brandhout (Pinus sabiniana, Californian Pine alias Grijze Den of zoiets).
Nog eens met de Sint getelefoneerd en zie daar. Venit, vidit, en ik sprong een gat in de lucht en moest mijn kop intrekken om niet door de ozonlaag te vliegen.

De trap werd gebouwd en mijn vrouw zwanger.
Eens zien of ik de bovenfrees ook kon inzetten voor het maken van een wieg.
No problem, zeg je?  Nu misschien niet meer, maar toen was dat toch nog een wakkelige onderneming. Ik kon gebruik maken van buurmans vandiktebank. Alle andere bewerkingen wilde ik zoveel mogelijk met de bovenfrees uitvoeren. Enkele 'slips of the tool' zijn wel zichtbaar maar oefenen baart kunst. Oef, oef.

Na het laatste gebruik, zo'n 15 jaar geleden, verdween het kribbeke op zolder, afwisselend zwetend en vriesend geduldig wachtend op een  volgende inzet. En zoals dat dikwijls (maar niet altijd) gaat met geduld, ze werd beloond.
't Kribbeke werd van de zolder gehaald, de kilometers stof en spinnewebben verwijderd. Het werd gewassen geschrobd en geschuurd. Het werd gewreven gemasseerd en geolied. Pure tantra.
De derde woelmuizeniergeneratie komt er aan.







zaterdag 19 december 2015

Van koe tot keu 3/3. Het aanrecht.

Eens de basis gelegd kan met de volgende etage begonnen worden: het aanrecht.
Hoe dit centrale deel van een keuken in mijn eigenste taal heet weet ik eigenlijk niet. Er is sprake van een keukenblok. Onweerstaanbaar komt bij mij het beeld op van een slagersblok (èèk).
'Keukeneenheid' klinkt mij aangenamer. Wat ik nu aan het knutselen ben is echter geen keukenheid maar slechts een deel daarvan.
'Aanrecht' is dan toch niet zó verkeerd.
aanrecht zn. ‘keukenblok’
Mnl. aenricht ‘buffet’ [1467; Stall. I, 25]; vnnl. Abacus ..., een aenrichte, oft credents tafel ‘Abacus, een buffet, of tafel voor spijzen’ [1546; WNT], aenrecht tafel, rechtbank [1567; Nomenclator], aenrechte, aen-recht-tafel [1599; Kil.]; nnl.aanregt [1729; WNT].
Gevormd bij het Middelnederlandse werkwoord aenrechten ‘klaarmaken, opdienen’ (zie → aanrichten).
Met een aanrechtbank werd vroeger een lange smalle tafel met kastjes bedoeld, waarop in de keuken de gerechten werden klaargemaakt om ze op te dienen. De aanrechttafel was iets breder en bevatte geen kastjes. Tot in de 19e eeuw noemde men beide in de spreektaal meestal rechtbank (zie de vindplaats uit 1567). Daarna werd aanrecht het gewone woord, zowel in de betekenis ‘aanrechtbank met gootsteen’ als in die van ‘aanrechtblad’. Dat aanrecht mannelijk kan zijn, maar ook onzijdig (dat was al het geval in het Middelnederlands) komt wellicht door een associatie met het etymologisch verwante → gerecht. 
(http://etymologiebank.nl/trefwoord/aanrecht)
Enfin, ik wil mijn tijd niet verslijten om te achterhalen hoe dit ding in perfect westvlaams genoemd wordt.

Action!
Na een paar zakken schaafsel en zaagmeel had ik een passend raam klaar waartoe enkele deurtjes moesten passen.



















Alle verbindingen zijn verleimde enkelvoudige pen en gat verbindingen. Een bovenfrees is uitermate geschikt voor dit karwij.

















Bij het voorzetraam worden deze met houten deuvels gezekerd zodat eventuele spanning de verbindingen niet uit elkaar trekt.
Wanneer de verbindingen van de deurramen perfect 'zitten' kunnen ze opgevuld worden.

Wegens een kapotte aandrijfriem van mijn vandiktebank  werd ik helaas tijdelijk technisch werkloos (ware daar niet die stapel brandhout). Gelukkig kon ik na een 2tal weken een nieuwe riem bemachtigen zodat ik niet moest ingaan op het aanbod van de heer M.. (Toch hartelijk dank voor het voorstel, heer M.)














(Bron: Twaait)
(aanklikken voor een betere leesbarheid)



De paneeltjes worden los ingezet zodat het hout kan 'werken' tijdens temperatuur- en vochtigheidsgraadschommelingen.
(Ja ja, 'aansprakelijkheidswaardevaststellingsveranderingen' is een veel langer woord)































Nadat ze hun uiteindelijke vorm gekregen hebben worden ze voorzien van een dunne film lariksolie en daarna wordt rondom een minimaal profiel gefreesd. Het daardoor ontstane blanke hout is een nette omraming.


















De ramen worden samengevoegd maar blijven nog onbehandeld. Eventuele mankementjes kunnen dan nog verbeterd worden.


















Het geheel wordt grondig geschuurd. De gaten voor scharnieren en deurknopjes worden voorgeboord en daarna kunnen de elementen gehalveerd worden.
Na montage en finishing touch kan dit gedeelte eventjes poseren om "cheese" te zeggen.














Het moeilijkste is achter de rug.
De zij- en achterwand vervaardigen en aanbrengen, alsook het werblad, is eerder een rechttoe rechtaan job. Maar zolang het weer nog enigszins mee speelt wordt mijn aanwezigheid buitenshuis verlangd.
Het is weer tijd om de kerstboom van de zolder te halen.
Maar geen nood. Na de eindejaarsstressfeesten wordt verder geknutseld.
Wrsch. is knutselen een frequentatief van vnnl. knutsen, dat vooral ‘stuk maken, verbrijzelen, stoten’ betekent, zoals inhy sal v dat hooft ... knutsen ‘hij zal uw hoofd kapotslaan’ [1546; WNT knutsen]  
http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/knutselen

  Prettige feestdagen, iedereen.