maandag 20 januari 2014

Intermezzo

Nieuw zaad is aangekomen maar voor zaaien is het hier toch nog veel te vroeg. De winter kan nog komen. Een paar zaadschaaltjes staan al op de vensterbank. Van echte tuinaktiviteit is er wel nog geen sprake.
Met het kiemende zaad aan te kijken kan ik de tijd niet verdrijven. Het brandhout voor volgende winter ligt opgestapeld.















In de werkplaats heb ik nog een en ander aan hout. Het zacht weer nodigt uit om de al die tijd werkloze figuurzaag van onder het stof te halen en om mijn slapende hersenhelft wakker te schudden. Hopelijk schud ik geen slapende honden woelmuizen wakker.
Gewoonweg om weer eens warm te lopen (mijn atelier is niet verwarmd) en dusdanig mijn stijve vingers los te maken. Onder mijn werkbank ligt nog wat aan 'afval': restjes lariks (30x12cm)  en nog de relikwieën van een oude ligzetel (beuk). Het Ministerie van Arts and Crafts zal wel niet zeer onder de indruk zijn van mijn creatie. Ik had er in elk geval plezier aan.












(Klik op de foto om te vergroten)

zaterdag 4 januari 2014

BIO-logisch? Een pleidooi.

De gangbare wetenschap analyseert de natuur. Zo weten wij dat elk levend wezen te herleiden valt tot de chemische elementen C,H,O,N,S,P,Fe,Mg,etc..; ook in gebonden vorm (eiwitten, vetten, zuren, vitamines, enz..). Een uitgebalanceerd evenwicht van al deze voedingsstoffen houdt ons en de natuur gezond. Wanneer 1 of meerdere elementen ontbreken wordt men ziek. Oplossing: ontbrekende elementen weer toevoegen. Klingt nogal logisch ('nogal'). Voor het herstel van onze geestelijke gezondheid zijn psychopharmaca zeer nuttig.
Deze wetenschap (geloof?) is ook in de tuinbouw zeer ver doorgedrongen: ontbrekende elementen worden toegevoegd (als kunstmest, kompost, gier, groenbemester, kalk,..). Het teveel aan elementen wordt geëlimineerd (pesticide, fungicide, herbicide, …).
Pricipieel kunnen we dus (over)leven door middel van chemische elementen in de juiste verhouding. (Astronauten kunnen dat heel zeker bevestigen).
Omdat zo'n chemiebrei smakeloos is en zeker niet kan gebruikt worden als feestmaaltijd worden dan aromastoffen toegevoegd: aarbeiensmaak, bananensmaak, citroensmaak, etc...
Wie nog nooit een natuurlijke tomaat of banaan gegeten heeft zal zo'n soepje wel lekker vinden.
Maar het oog wil ook wat. Wie wil er dan wel een tube 'tomaat' op zijn bord, omgeven door een tube 'geraspte wortelen' aangevuld met een tube 'aardappelpuré'?
Tuinders doen hun onmetelijke best om deze 'voedingsmiddelen' vorm te geven zodat tomaat er ook uitziet als tomaat: rond, rood, sappig.
De best geslaagde creaties komen voort uit de hydrokultuur: je moet die produkten zelfs niet meer wassen: geen aarde, geen vogelstront, proper! Water, chemie en licht. Meer heeft een plant niet nodig (en de consument ook niet). FAST food wordt INSTANT food. Lekker. 'Food' betekent niets anders dan dat je deze troep oraal moet innemen (intraveneus gaat ook maar mentaal zijn we nog niet zover).
Gek genoeg bezorgt bovenstaande tekst (meer en meer) mensen een omineuze nasmaak. Deze mensen (waartoe ik behoor) willen 'natuur' op hun bord. Zij willen biologisch gekweekte groenten. Goed zo! (mmm...?).
De pionier-natuurwinkel-verlepte-sla behoort intussen al lang tot het verleden. Vandaag de dag heeft elke supermarkt een behoorlijk aangebod aan biogroenten, om het even waar ze vandaan komen (Indië, China, Spanje, Australië, al dan niet uit gestookte serres,..). Hoofdzaak:BIO (zum kotzen).
Momentaan is BIO zowat het meest misbruikte woord dat ik ken. Een conventionele (chemische) tuinder is tenminste eerlijk: hij gebruikt chemie daar waar hij denkt dat het moet (overal!). Dat hij daarbij veel natuur kapot maakt gaat hem helemaal niets aan en misschien is hij zich daarvan helemaal niet bewust. (zalig de onwetenden...).
Maar ook veel biotuinders/ -handelaars/ -consumenten schijnen zich omtrent milieuvervuiling niet veel kopzorgen te maken. Je kan zelfs niettegenstaande het inzetten van veel kunsstof (ruwe olie) een PDC (Permaculture Design Certificate) halen! (Sorry, Geoff Lawton and Patrick Whitefield. I have to get this off my chest).
Zolang op een grondstuk geen sporen van scheikundige preparaten ontdekt worden kan een bio-keurmerk toegekend worden en dit is duidelijk op de verpakking vermeld. Wat de verpakking niet aantoont is de hoeveelheid milieuvervuiling aan dit produkt voorafgaat: zware machines, transport, verpakking, enz..) In 2 woorden: de Ecologische Voetafdruk.

Vandaar mijn pleidooi: Permakultuur.
Ik wil hier geen permakultuurmethodes beschrijven. Daarvoor bestaan er betere websites (vb.:http://blog.natuurlijkemoestuin.be/). Ik wil alleen de vraag stellen: in hoeverre voldoet mijn tuinmethode aan het permakultuurprincipe: „wanneer een handeling slechts 1 funktie heeft is zij zinloos. Zij moet tenminste 3 funkties hebben, maar 5 is beter“ ?
Zinvol tuinieren moet dus tenminste 3 van de volgende criteria vervullen:
  • weten wat je eet
  • transport vermijden
  • natuurschade herstellen
  • aangename omgeving scheppen
  • positieve vrijetijdsbesteding
  • bewustzijnsgroei
  • milieubescherming
  • sociale integratie
  • (invullen naar believen...)

Hoeveel zinvolle toepassingen kunnen toegpast worden door:
  • hydrokultuur (zuiver chemisch)
  • konventionele tuinbouw ( gebruik van chemie)
  • biologische tuinbouw (vermijden van chemie)
  • ekologische tuinbouw (idem + milieuvervuiling)
  • natuurlijk tuinieren (aanpassen aan lokale situatie)
  • permakultuur (globale en universale integratie)

Een belangrijke vraag is: in hoeverre vermijd /ondersteun ik milieuschade? Vb.: is het verantwoord houtsnipsel uit het buitenland te importeren? Een antwoord is niet altijd eenvoudig: mijn houtsnipselproducent woont om de hoek maar importeert oerwoudbomen uit Rusland ten behoeve van een bekend meubelbedrijf? Is een 1m² moestuin (inclusief alle bouwmaterialen) zinvol?
Wegen de voordelen op t.o.v. de nadelen?


Iedereen moet die vragen voor zichzelf beantwoorden.